dr Michał B. Paradowski, Instytut Lingwistyki Stosowanej, Uniwersytet Warszawski >>

Język przez pryzmat układów złożonych - znane zjawiska, nowe perspektywy

Język, jego wewnętrzne zachowanie, a także interakcje z innymi językami przejawiają własności układów złożonych, dobrze znanych z nauk fizycznych, przyrodniczych i społecznych. Omówione zostaną cechy dystynktywne układu złożonego, a następnie ukażę, jak ewolucja języka, jego ekspansja oraz rywalizacja z innymi dają się modelować matematycznie. Zaprezentowane zostaną założenia prowadzonego obecnie zespołowego interdyscyplinarnego projektu "Ekspansja słowa - analiza dynamiki rozpowszechniania się neologizmów leksykalnych i frazeologicznych oraz wzajemnych interakcji w społecznościach internautów", wspieranego przez grant Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej, portalu Gazeta.pl oraz Polskich Badań Internetu. Celem badania jest analiza charakteru i tempa społecznego rozprzestrzeniania się nowych wyrazów, zwrotów i cytatów o silnych konotacjach sytuacyjnych (np. "łże-elity", "dziadek z Wehrmachtu", "To oczywista oczywistość."). Szczególnie interesująca jest tu dynamika ekspansji neologizmów i skrzydlatych słów na gęsto wzajemnie powiązanych obszarach Internetu umożliwiającymi użytkownikom bezpośrednią interakcję z ich treścią, takich jak np. blogi, w porównaniu z prasą codzienną, tygodnikami oraz korpusem referencyjnym, oraz zbadanie, w jakim stopniu ewolucja ta jest zbieżna ze zjawiskami dyfuzji obserwowanymi w naukach przyrodniczych i medycznych, a także na innych obszarach nauk społecznych. Na koniec zaprezentowanych zostanie kilka innych zagadnień językowych dających się analizować za pomocą narzędzi complexity science. Pryzmat układu złożonego prowadzi do dogłębniejszego zrozumienia tego, jak wzajemne relacje i komunikacja między użytkownikami Internetu wpływają na czasową i przestrzenną ewolucję języka, a także na kształt i dynamikę samych interakcji, dostarczając szacunkowych danych nt. ekspansji nie tylko wyrażeń językowych, ale też bardziej ogólnych przejawów kultury, dodatkowo pozwalając na przewidzenie przyszłych trendów oraz ich skali.