| Streszczenie: |
Jak według Ludwiga Wittgensteina wyglądają „gry językowe”, za pomocą których dziecko uczy się swojego języka ojczystego? (§ 7). Jak znajomość innych, prostszych gier umożliwia dziecku uczestnictwo w komunikacji językowej? (§ 26). Co mają wspólnego słowo i figura szachowa? (§ 108). Czy odpowiedzi na te pytania pomogą w określeniu tego, co jest niezbędne aby dziecko mogło posługiwać się językiem?
Mimo, że Wittgenstein odżegnuje się od tworzenia teorii (§ 109), a w szczególności teorii psychologicznych, przedstawia pewien określony (choć ogólny) opis początków używania języka. Opis ten nie wymaga założenia, że dziecko aby nauczyć się słowa musi połączyć je z pewnym „obrazem rzeczy” (mówiąc współczesnym językiem: z określonym stanem mentalnym lub z najbardziej wyrazistym percepcyjnie przedmiotem w danym otoczeniu (Bokus, Shugar 2007)). Nie wymaga też założenia, że dziecko kieruje się intencją komunikacyjną (jak twierdzi np. Tomasello 2002). Wydaje się jednak, że wymagana jest pewna wspólna działalność, która przez psychologów rozumiana jest jako scena wspólnej uwagi (Tomasello 2002), natomiast przez Wittgensteina jako sposób życia, którego częścią jest gra językowa (§ 23).
Referat ma na celu rozwinięcie powyższych zagadnień i ich krytyczną analizę, bez przesądzania o tym, jakie jest miejsce późnego Wittgensteina we współczesnej filozofii i psychologii języka.
Wittgenstein, L. (2000). Dociekania filozoficzne (przeł. Bogusław Wolniewicz). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tomasello M. (2002). Kulturowe źródła poznania ludzkiego (przeł. Joanna Rączaszek). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Bokus, B., Shugar , G.W. (2007)(red.). Psychologia języka dziecka. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
|