| Imię i nazwisko:
|
Jakub Kozakoszczak |
|
Temat wystapienia:
|
Próba krytyki kategorii aktualnego kontekstu znakowego |
| Streszczenie:
|
Każdy znak jest zdarzeniem (sytuacją) i do zdarzenia odnosi - to tezy, które przyjmuję za Leonem Kojem
(Zdarzeniowa koncepcja znaku, 1998). Zdania przecież znaczą, gdy są słyszane lub czytane, a zwalone drzewo
może na coś wskazywać przez fakt, że leży, a nie jako sama rzecz. Również kontekst definiuje się jako
sytuację, np. taką, że nadawcą wypowiedzi jest Jan, że tekst został wypowiedziany tego a tego dnia, że nadawca
wskazał ręką krzesło.
Podobnie jak wszelkie znaki (sytuacje użyte znakowo), kontekst odgrywa swoją rolę pod warunkiem istnienia
odpowiedniej opozycji, np. nadawcą wypowiedzi jest Jan, a nie Piotr; nadawca wskazał krzesło, a nie łóżko.
Dalej, aktualne odbiorcze użycie znaku zawsze prowadzi do myślenia o wyłącznie jednym znaczeniu. W chwili gdy
przyjmuję, że zdanie Jan jest głodny zostało wypowiedziane w ostatni poniedziałek, znajduję dla niego
dokładnie jedno odniesienie. Inne - ale też jedno - gdy przyjmuję, że wypowiedziano je we wtorek. Kontekst nie
powoduje więc aktualnej wieloznaczności znaku, inaczej mówiąc, nie myśli się jednocześnie o dwóch
odniesieniach.
Nawet gdy wahamy się, kiedy zostało wypowiedziane to zdanie i co przez to znaczy, nie jest to znakowe użycie
zdania. Jest to wtedy aktywność metajęzykowa, a interpretowana sytuacja nie jest przezroczysta semantycznie.
Kontekst aktualny (kontekst przyjęty w danym momencie) zawsze prowadzi do jednoznacznej interpretacji.
Nie wchodzi też w grę myślenie w jednym momencie oddzielnie dwóch różnych myśli: jednej o znaku, a drugiej o
jego kontekście. Gdy myślimy równocześnie o ciemnych chmurach, prędkości, z jaką się przemieszczają, o tym, że
jest duszno, że jest lato i że dawno nie padało, jest to dla nas jedna całość (Leon Koj, Myśl i znak, 1990)
Obserwacjami tymi chcę poprzeć tezę, że kontekst znakowy przysługuje wyłącznie znakom potencjalnym, czyli
sytuacjom abstrakcyjnym, sytuacjom-typom, których egzemplarz mógłby zostać użyty znakowo.
Bibliografia:
- Leon Koj, Myśl i znak, Warszawa 1990.
- Leon Koj, Zdarzeniowa koncepcja znaku, Warszawa 1998.
- Jerzy Pelc, Funkcjonalne podejście do semiotyki logicznej języka naturalnego
[w:] Semiotyka polska, [wyboru
dokonał] Jerzy Pelc, Warszawa 1971, s. 397-430.
|
| Zainteresowania:
|
semiotyka logiczna
|
| Uczelnia:
|
Uniwersytet Warszawski |
| Status:
|
student |
|
|
|
|
