Studenckie Forum Badań nad Językiem	Uczestnicy
Imię i nazwisko: Ewa Kozioł Temat wystapienia: Świat podzielony wg schematu my – oni jako element nowomowy we współczesnym dyskursie politycznym Słowa kluczowe: nowomowa, polityka, dyskurs polityczny Streszczenie: Nowomowa w polskim wydaniu zakończyła się wraz z okresem PRL, jednak jej elementy są obecne również we współczesnym dyskursie politycznym. Ożywioną dyskusję nad tą problematyką (m.in. artykuły Michała Głowińskiego, konkurs „Polityki” na „Antysłowo IV RP”, planowana przez UJ konferencja „Język IV RP”) przyniosły zmiany językowe z okresu V kadencji Sejmu. Celem wystąpienia będzie prezentacja współczesnej językowej realizacji jednej z najbardziej typowych cech nowomowy: podziału świata wg schematu my – oni. Przedmiotem badania jest zbieżność tej kategorii z jej obrazem w okresie PRL; ukazanie podobieństw i różnic. Cechy dychotomicznego podziału świata zaczerpnięte zostały z prac Andrzeja Markowskiego i Michała Głowińskiego. Na tej podstawie analizowany jest materiał językowy wyodrębniony ze stenogramów posiedzeń Sejmu V kadencji. Cechy podziału my – oni: - my oceniani wyłącznie pozytywnie, oni – negatywnie - ostre epitety stosowane wobec przeciwników ("to jest to samo lewactwo", "stawiając skuteczną zaporę przeciwko działaniom sitw przestępczych – specjalnych służb") - przypisanie nam i im określonych cech i sposobu działania, m.in.: - my jesteśmy dobrzy, ale inni nam przeszkadzają ("Silna Polska w Europie to wizja realistyczna i potrzebna, ale powtórzmy za premierem: realistyczna wtedy, gdy poziom konfliktu politycznego w Polsce nie będzie zbyt wysoki, bo obecny nas osłabia.") - oni krytykują, przeszkadzają, ośmieszają, psują, ale nic konstruktywnego nie robią ("PiS ma program zdrowotny, chce go realizować i w przeciwieństwie do innych ugrupowań, których programem jest krytykanctwo i destrukcja, program nasz wytycza realne kierunki naprawy.") - wyraziste wskazywanie przeciwnika (zawsze zostaje on nazwany, choć w jego rolę wcielają się rozmaite grupy lub poszczególne osoby) m.in.: "lekarze", "PO", "ludzie Łapińskiego", "układ", "określone siły polityczne" itd. Współczesna realizacja podziału my – oni a jej cechy w okresie PRL Wśród podobieństw można wymienić wyrazistość figury wroga, wyraźne rozgraniczenie pomiędzy nami a nimi, przypisanie pierwszej z tych grup cech wyłącznie pozytywnych, drugiej – negatywnych, używanie wobec przeciwników ostrych epitetów. Najbardziej wyrazistą różnicą pomiędzy dzisiejszym a historycznym dyskursem są cechy przypisywane im. Podczas gdy w PRL były to rozproszenie, nieokreśloność, słabość, o tyle obecnie akcentuje się przeciwne cechy (wróg jest silny, niebezpieczny, zorganizowany, często działa w ramach układu lub spisku oraz jest powiązany z siłami międzynarodowymi). W samym nazywaniu wroga można natomiast zauważyć dwie przeciwstawne tendencje. Z jednej strony używane są określenia niewskazujące na żadne określone grupy, ewentualnie określające je bardzo ogólnikowo ("aksamitni i błękitni", "określone siły polityczne", "liberałowie", "układ"), z drugiej pojawiają się konkretne nazwy, a nawet nazwiska (Kampania przeciw Homofonii, Związek Nauczycielstwa Polskiego , Marek Edelman). Wśród różnic można także wymienić językowe reakcje na stosowanie struktur nowomownych (ich pojawianie się było dawniej uniemożliwione przez monopol informacyjny). Reakcje takie mogą polegać na odnoszeniu się do pewnego typu dyskursu, np. szukania wroga, winnego ("Tak więc stawiam pytanie: Kto dzisiaj ma władzę nad pieniędzmi, nad wszystkimi pieniędzmi, nad depozytami? (Oklaski) Kto to jest? Jacy są to ludzie? Może Międzynarodowy Fundusz Walutowy, może Batman, a może krasnoludki, może ludzie bez twarzy, bez nazwiska, jakieś ciemne, niejasne siły?") lub do konkretnych wypowiedzi ("usłyszymy od pana prezesa Jarosława Kaczyńskiego, że obok Ministerstwa Spraw Zagranicznych Prawo i Sprawiedliwość odzyskało również Ministerstwo Zdrowia.") Zainteresowania: kultura języka polskiego, leksykologia, leksykografia Uczelnia: Uniwersytet Warszawski Status: student