Uczestnicy
Imię i nazwisko: Mateusz Łełyk Tytuł wystąpienia: Epistemologia i logika jako dwa źródła krytyki języka. Filozofia Bertranda Russella w okresie 1905-1918 Słowa kluczowe: epistemologia, deskrypcja, właściwa nazwa własna, język prywatny Streszczenie: W mojej pracy przedstawiam efekt, jaki na pojmowanie języka przez Bertranda Russella wywarły jego badania epistemologiczne i logiczne. Dokonuję w niej syntezy poglądów filozofa głoszonych w okresie od 1905 do 1918r. Symbolicznymi pismami»granicznymi» są w moim ujęciu On Denoting (1905) i The Philosophy of Logical Atomism (1918), przy czym tę ostatnia traktuję jako wyraz dojrzałych myśli autora i tym samym zamykającą pewien etap jego rozwoju filozoficznego. Język w tym ujęciu formuje się na przecięciu dwóch płaszczyzn - aposterioryczności doświadczenia i aprioryczności logiki. Pierwsza umożliwia semantyczne odniesienie wyrażeniom językowym, druga zaś formułowanie poprawnych wniosków odnośnie do tego, co dane poza indywidualnym doświadczeniem. Dwoma zasadniczo różnymi rodzajami poznania są więc, rozważane przez Russela po raz pierwszy około roku 1910, wiedza bezpośrednia (knowledge by acquaintance) i wiedza przez opis (knowledge by description) . Dystynkcja ta na poziomie językowym objawia się między innymi w fundamentalnym rozróżnieniu nazw własnych i deskrypcji, którego krytyka jest jednym z podstawowych narzędzi wypracowanych przez Russella. Błędne rozumienie zastosowania, jakie mają obydwa typy wyrażeń językowych prowadzi bowiem do licznych filozoficznych błędów, takich chociażby, jak przyznawanie jakiegoś rodzaju istnienia bytom nieistniejącym. Odpowiednia ich analiza, wsparta użyciem narzędzi wypracowanych przez współczesną matematykę (takich jak chociażby teoria klas) pozwoliła Russellowi na, satysfakcjonujące z filozoficznego punktu widzenia, opracowanie założeń, na jakich opiera się współczesna fizyka. Wśród nich zaś m.in. pojęcie materialnego przedmiotu doświadczenia i przestrzeni. Na tym etapie analizuję także poglądy Russella na dwa podziały typów zdań, tj. na atomowe, molekularne i przekonaniowe oraz egzystencjalne i generalne, na podstawie których filozof dokonuje»przeglądu» składników świata. Innym zagadnieniem, poruszanym w mojej pracy jest niejednoznaczność semantyczna języka jako warunek możliwości komunikacji w kontekście próby stworzenia doskonałego języka formalnego, desideratum filozofów. Przyjęte przez Russella założenia prowadzą go do interesującego wniosku: dwuznaczność językowa jest wynikiem relacji miedzy dwoma»prywatnymi płaszczyznami doświadczenia», a zatem warunkiem możliwości wszelkiej komunikacji. Russell B. On Denoting, [w:] Logic and Knowledge. Essays 1901 - 1950, Londyn 1956, ss. 40-56. Russell B., On The Nature of Acquaintance, [w:] Logic and Knowledge. Essays 1901 - 1950, Londyn 1956, ss. 125-174. Russell B., The Philosophy of Logical Atomism, [w:] Logic and Knowledge. Essays 1901 - 1950, Londyn 1956, ss. 175-282. Russell B., The Relation of Sense-Data to Physics, [w:] Mysticism and Logic, Nowy Jork 1957, ss. 140-173. Russell B., Nasza wiedza o świecie zewnętrznym, tłum. Baszniak T., Warszawa 2000. Russell B., Problemy filozofii, tłum. Sady W., Warszawa 1995. Zainteresowania: Uczelnia: Uniwersytet Warszawski Status: student