Uczestnicy
Imię i nazwisko: Marta Marszałek Tytuł wystąpienia: Rozwój komunikacji - nabywanie systemu języka przez dzieci z autyzmem i zespołem Downa Streszczenie: Część pierwsza – wprowadzenie. Mowa i komunikacja Mowa jest jedną z najważniejszych i podstawowych umiejętności człowieka. Dzięki niej jesteśmy zdolni do komunikowania się w społeczeństwie, wchodzenia z nim w interakcje i do poznawania świata. Ida Kurcz proponuje podział komunikacji na werbalną i niewerbalną. Pierwsza przekazuje znaczenia za pomocą języka dźwiękowego, a druga używa środków niejęzykowych, do których należą: gesty, mimika, pantomimika, ton i wysokość głosu, postawa ciała. Jak podkreśla Kurcz 8230; język nie tylko służy komunikowaniu się – służy także reprezentowaniu rzeczywistości w umyśle ludzkim. Gest i mimika towarzyszą wszystkim ludziom podczas codziennych zachowań. W przeważającej części, dzieją się one bez zamierzonej intencji komunikacyjnej. Przy zachowaniach przestrzennych na uwagę zasługuje dystans pomiędzy rozmówcami, wskazujący na rodzaj relacji zachodzących pomiędzy nimi (intymna, osobista, społeczna i publiczna). W ten sposób nadawane są komunikaty, które Edward Hall nazywa proksemiką. W kontekście procesu komunikacji niezwykle ważna jest kompetencja lingwistyczna, do której Teodozja Rittel zalicza inne kompetencje: gramatyczno – leksykalną, komunikacyjną i kulturową. Dlatego wszelkie nieprawidłowości rozwoju języka wpływają na zaburzenia proce-sów poznania, a tym samym funkcjonowania w życiu. Część druga – komunikacja dzieci z autyzmem i Zespołem Downa Rozwój języka jest ważnym elementem w poznawaniu świata. Niezwykle istotne w tym procesie jest odbieranie bodźców za pomocą wszystkich zmysłów. Jeżeli jest ono zaburzone nie można spodziewać się prawidłowego rozwoju mowy, a przy tym także poznawania otaczającej rzeczywistości. Dzieci z różnymi typami zaburzeń rozwoju mają utrudnione odbieranie i nadawanie kodów językowych. Nie są w stanie samodzielnie zrozumieć, do czego służy język, gdyż nie zdolne lub mają wyraźne problemy z nadawaniem i odbieraniem dźwięków mowy. Najważniejszymi zaburzeniami w rozwoju języka są: 1) Deficyty w pragmatycznym użyciu języka, 2) Deficyty jakościowe. Rodzice, terapeuci i badacze zauważają, że dzieci autystyczne mają ogromne trudności z wyrażaniem, nawet prostych emocji za pomocą mimiki twarzy. Nie jest zauważalna u nich także gestykulacja, która służyłaby chęci zakomunikowania czegoś. Część trzecia – rozwój języka dzieci na wybranych przykładach – etapy pracy terapeutycznej a przyswajanie języka (wywoływanie głosek, rozwój leksykalny, gramatyczny i semantyczny oraz zdolności uczestnictwa w dialogu). Mimo licznych trudności i ograniczeń dzieci z autyzmem i Zespołem Downa są w stanie posługiwać się językiem w celach komunikacyjnych. W swej praktyce logopedycznej obserwuję w jaki sposób dzieci te rozwijają mowę oraz jakie etapy powinien przejść zarówno terapeuta, jak i rodzic, by ułatwić im drogę do poznania otaczającego świata. Zaprezentuję filmy z zajęć logopedycznych, podczas których prowadzę terapię rozwijającą system języka tych dzieci. Jednakże mimo licznych metod usprawniania porozumiewania się dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy, wciąż brakuje skutecznego sposobu, by pomóc opanować językowe i niejęzykowe umiejętności komunikacji. Zainteresowania: językoznawstwo ogólne i stosowane, lingwistyka edukacyjna, logopedia - nabywanie i rozwój języka u dzieci z zaburzeniami Uczelnia: Uniwersytet Jagielloński Status: doktorant