| Imię i nazwisko: |
Mateusz Radzki |
| Tytuł wystąpienia: |
Logika i jej zastosowanie - dwie perspektywy badań nad językiem we wczesnej filozofii Ludwiga Wittgensteina |
| Streszczenie: |
Referat poprzez wykorzystanie istniejącego w Traktacie logiczno-filozoficznym rozróżnienie na logikę i zastosowanie logiki (Anwendung der Logik) wykazuje, że wczesna filozofia Ludwiga Wittgensteina uwzględnia dwie perspektywy badań nad językiem: perspektywę logicznej konieczności oraz perspektywę przygodnej praktyki językowej.
Pierwsza perspektywa wyznacza ramy tzw. idealizmu lingwistycznego, zgodnie z którym wczesna filozofia Wittgensteina jest przede wszystkim filozofią logiki, której celem jest wyznaczenie koniecznych warunków wszelkiego sensownego języka, czyli symbolizmu odwzorowującego – a właściwie rzecz ujmując – projektującego rzeczywistość. Warunki te, jak np. istnienie niezależnych logicznie oraz dwubiegunowych zdań elementarnych, czy istnienie prostych nazw w sensie logicznym są wyrażane bezpośrednio w ideografii logicznej – właściwie skonstruowanej logicznej symbolice. Logika wyznacza zatem granice wszelkiego sensownego języka i tym samym granice świata, który w języku może być projektowany.
Druga perspektywa badań nad językiem określa obszar przygodnego zastosowania logiki w analizie logicznej wyrażeń języka naturalnego, stanowiącego podstawy opisu określonej praktyki językowej. Zastosowanie logiki jest kwestią pozalogicznych decyzji, których logika nie może antycypować, a więc również których nie może wyrażać w ideografii logicznej. Zastosowanie logiki należy bowiem do tego, co według Wittgensteina jest dowolne, a więc tym samym do tego, co jest przygodne, co może wypełnić logiczne ramy języka, ale nie może stanowić ich części. Wyeliminowanie wszelkiej przygodności z logiki pozwala bowiem utrzymać autonomię tej ostatniej (czyli konieczną logicznie prawdziwość jej tez – tautologiczność zdań logiki), opierającą się na czysto formalnej metodzie (niezależnej od jakichkolwiek decyzji, intuicji oraz zachodzenia lub nie-zachodzenia faktów), generowanej wprost z samej ideografii logicznej.
Praca przedstawiająca punkty widzenia jednej jak i drugiej perspektywy daje w rezultacie pełny obraz wczesnej filozofii Wittgensteina pokazujący złożoność zagadnień dotyczących logicznych fundamentów sensownego języka oraz oferuje rozwiązanie logiczno-filozoficznych problemów, wymagających rozstrzygnięcia zarówno w obszarze logiki jak i jej zastosowania, wśród których znajdują się takie zagadnienia, jak istnienie zdań elementarnych oraz prostych nazw w sensie logicznym, podział na zdania analityczne i syntetyczne, zbędność znaku identyczności w ideografii logicznej, czy tzw. nieprzejrzystość referencyjna kontekstów modalnych i przekonaniowych.
|
| Zainteresowania: |
ilozofia logiki, filozofia języka |
| Uczelnia: |
Uniwersytet Warszawski, Instytut Filozofii |
| Status: |
doktorant |
|