Studenckie Forum Badań nad Językiem	Uczestnicy
Imię i nazwisko: Agnieszka Wątorek Temat wystapienia: Uzewnętrznianie się cech umysłowości w zachowaniach językowych dzieci z lekką niepełnosprawnością intelektualną Słowa kluczowe: dzieci z lekką niepełnosprawnością intelektualną, procesy poznawcze, wypowiedzi językowe Streszczenie: Język jako narzędzie porozumiewania się pozwala jednostce formułować wypowiedzi, które z czasem stają się jej wizytówką. Lubimy przytaczać zasłyszane w różnych miejscach opinie, powołujemy się na słowa polityków, publicystów, dziennikarzy, śmieszą nas lapsusy językowe w wydaniu osób pełniących ważne funkcje publiczne i państwowe, nie pochwalamy niedbałej wymowy. Próbujemy nawet oceniać ludzi po tym, co mówią i w jaki sposób. W lu-strze wypowiedzi językowych odbija się zatem jakaś część psychologicznej sylwetki człowie-ka. Gdyby było inaczej teza o społecznym, komunikacyjnym, a zwłaszcza interakcyjnym wymiarze języka straciłaby rację bytu. Tematem prezentowanego tu referatu są wzajemne relacje pomiędzy potencjałem umiejętności poznawczych i społeczno-emocjonalnych a szeroko pojętym zjawiskiem mowy u dzieci niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu lekkim. Istnieje długa lista polskich publikacji na temat upośledzenia umysłowego i niewspółmiernie skromniejsze zaplecze badawcze. Większość prac ma charakter podręcznikowy, co wyznacza, a zarazem zawęża ich plan treściowy do przytaczania faktów, podawania definicji, podsuwania gotowych wniosków. Nie zawsze wiadomo, jak przekładają się one na konkretne zachowania osób dotkniętych niepełnosprawnością. Na podstawie literatury przedmiotu oraz dziewięcioletnich doświadczeń nauczyciela – logopedy zebrałam najważniejsze dane na temat rozwoju psychospołecznego dzieci z deficytem intelektualnym, a następnie zestawiłam je z próbkami wypowiedzi reprezentantów tej grupy. Celem powyższego przedsięwzięcia było ustalenie, w jakim stopniu zachowania werbalne niepełnosprawnych intelektualnie uczniów szkoły specjalnej ujawniają typowe dla nich trudności w poznawaniu świata. Jakkolwiek procedura ilustrowania cech zubożonej umysłowości dzieci przykładami zaczerpniętymi z uzyskanych od nich wypowiedzi może prowadzić do niebezpiecznych uproszczeń, rzuca ona światło na praktyczne aspekty funkcjonowania uczniów z diagnozą oligofrenii. Jeżeli nasza wiedza dotycząca zjawiska lekkiego niedorozwoju umysłowego jest większa niż ma to miejsce w odniesieniu do głębszych jego stopni, to zawdzięczamy ten fakt wykształceniu się mowy i języka u osób mniej obciążonych zaburzeniami. Z powyższych względów zagadnienie ujęte w tytule referatu uważam za ważne i warte omówienia. Zainteresowania: mowa i język dzieci Uczelnia: Uniwersytet Jagielloński Status: doktorant